Wybrane wartości

Wyszukaj

Skutki amerykańskich ceł na produkty rolno-spożywcze dla regionów UE

Publikacje

30 mar 2026

Handel i makro

Zrównoważony rozwój

Jan Hagemejer

Agnieszka Maj

Jan Sadowski

Karolina Zubel

Pobierz publikację Leaflet

udostępnij:

Jan Hagemejer

Prezes Zarządu, Dyrektor ds. Makroekonomii i Handlu
Dr hab. Jan Hagemejer zajmuje się przede wszystkim zagadnieniami dot. handlu międzynarodowego, jak również szeregiem zagadnień o charakterze makroekonomicznym i strukturalnym. Jest absolwentem studiów ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie również uzyskał doktorat i habilitację, a także studiów magisterskich na Uniwersytecie Purdue w USA.  Zanim dołączył do zespołu CASE, kierował Wydziałem Analiz Strukturalnych w Narodowym Banku Polskim, … <a href="https://case-research.eu/pl/publications/skutki-amerykanskich-cel-na-produkty-rolno-spozywcze-dla-regionow-ue/">Continued</a>

Artykuły tego autora:
- Rola WTO w handlu UE: aktualna sytuacja przed 14. konferencją ministerialną WTO
- Luka VAT w Europie. Edycja 2025
  Raport przedstawia zaktualizowaną analizę luki w przestrzeganiu przepisów VAT oraz luki politycznej VAT w państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także w wybranych krajach kandydujących i potencjalnych kandydujących do UE. Obejmuje on trendy z lat 2019–2023 i po raz pierwszy uwzględnia wybrane kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące. Analiza koncentruje się na rozbieżnościach pomiędzy teoretycznym całkowitym zobowiązaniem podatkowym z tytułu VAT (VAT Total Tax Liability, VTTL) a faktycznymi wpływami z VAT, dostarczając wiedzy na temat nieefektywności w zakresie przestrzegania przepisów podatkowych oraz strat dochodów wynikających z decyzji politycznych.
- Przyszłość stosunków handlowych i inwestycyjnych UE z Mołdawią
  Raport analizuje ewolucję relacji gospodarczych między Unią Europejską a Republiką Mołdawii i ich perspektywy.
Artykuły autora
Agnieszka Maj

Ekonomistka
Artykuły tego autora:
- Rola władz lokalnych i regionalnych oraz współpracy zdecentralizowanej wobec konfliktów i niestabilności: budowanie na doświadczeniach Inicjatywy z Nikozji w Libii
  Raport: „Rola władz lokalnych i regionalnych oraz współpracy zdecentralizowanej wobec konfliktów i niestabliności: budowanie na doświadczeniach Inicjatywy z Nikozji w Libii” analizuje, jak lokalne instytucje publiczne i współpraca partnerska mogą wspierać stabilność, odporność i dialog społeczny w krajach dotkniętych konfliktami, niestabilnością polityczną oraz długotrwałymi kryzysami.
- Wspieranie współpracy regionalnej w zakresie klęsk żywiołowych i zarządzania kryzysowego w regionie Morza Śródziemnego
- Wyzwania i szanse dla władz lokalnych we wspieraniu współpracy eurośródziemnomorskiej
Artykuły autora
Jan Sadowski

Ekonomista
Artykuły tego autora:
- Koszyk wielkanocny CASE 2026
  Koszt koszyka wielkanocnego w 2026 r. jest wyraźnie wyższy niż rok wcześniej. Z danych CASE Online CPI wynika, że jego wartość wzrosła o 12,8% r/r, przy czym za większość tego wzrostu odpowiadają rosnące ceny czekolady gorzkiej. Po wyłączeniu tego produktu z koszyka wzrost wyniósłby jedynie 1,8%, co pokazuje, jak silny wpływ na łączny wynik mogą mieć zmiany cen pojedynczych kategorii.
- Luka VAT w Europie. Edycja 2025
  Raport przedstawia zaktualizowaną analizę luki w przestrzeganiu przepisów VAT oraz luki politycznej VAT w państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także w wybranych krajach kandydujących i potencjalnych kandydujących do UE. Obejmuje on trendy z lat 2019–2023 i po raz pierwszy uwzględnia wybrane kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące. Analiza koncentruje się na rozbieżnościach pomiędzy teoretycznym całkowitym zobowiązaniem podatkowym z tytułu VAT (VAT Total Tax Liability, VTTL) a faktycznymi wpływami z VAT, dostarczając wiedzy na temat nieefektywności w zakresie przestrzegania przepisów podatkowych oraz strat dochodów wynikających z decyzji politycznych.
- Koszyk bożonarodzeniowy CASE 2025
  Koszyk bożonarodzeniowy CASE 2025 przedstawia analizę zmian cen najczęściej kupowanych produktów żywnościowych w okresie świątecznym, opartą na wysokoczęstotliwościowych danych z narzędzia Online CASE CPI.
Artykuły autora
Karolina Zubel

Dyrektorka ds. Środowiska, Energii i Zmian Klimatu
Karolina Zubel jest Dyrektorką ds. środowiska, energii i zmian klimatu w CASE - Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych. Na tym stanowisku kieruje projektami badawczymi, pilotażowymi i wdrożeniowymi oraz przygotowywaniem zaleceń dotyczących polityki, koncentrując się w szczególności na adaptacji do zmian klimatu, odporności i zrównoważonym rozwoju miast. Jej praca w CASE jest silnie osadzona w perspektywie lokalnej i regionalnej, wspierając miasta i regiony w podejmowaniu wyzwań klimatycznych, środowiskowych i społeczno-gospodarczych poprzez innowacyjne podejście do zarządzania, mechanizmy finansowania i rozwiązania stosowane. Obecnie jest zaangażowana w projekty finansowane przez instytucje europejskie, w tym Komisję Europejską (w szczególności programy Horizon), Europejski Komitet Regionów i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, a także regularnie publikuje artykuły poświęcone polityce.

Artykuły tego autora:
- Rola władz lokalnych i regionalnych oraz współpracy zdecentralizowanej wobec konfliktów i niestabilności: budowanie na doświadczeniach Inicjatywy z Nikozji w Libii
  Raport: „Rola władz lokalnych i regionalnych oraz współpracy zdecentralizowanej wobec konfliktów i niestabliności: budowanie na doświadczeniach Inicjatywy z Nikozji w Libii” analizuje, jak lokalne instytucje publiczne i współpraca partnerska mogą wspierać stabilność, odporność i dialog społeczny w krajach dotkniętych konfliktami, niestabilnością polityczną oraz długotrwałymi kryzysami.
- Wyzwania i szanse dla władz lokalnych we wspieraniu współpracy eurośródziemnomorskiej
- Lokalne i regionalne sukcesy w inwestowaniu w odporność na katastrofy
Artykuły autora

Raport: „Skutki amerykańskich ceł na produkty rolno-spożywcze dla regionów UE” przygotowany na zlecenie Komisji Zasobów Naturalnych Europejskiego Komitetu Regionów analizuje wpływ porozumienia taryfowego UE–USA z lipca 2025 r. na europejski sektor rolno-spożywczy, ze szczególnym uwzględnieniem wymiaru regionalnego, sektorowego oraz konsekwencji dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).

Na podstawie modelowania ekonomicznego, analizy danych handlowych oraz przeglądu polityk publicznych raport pokazuje, że:

łączny eksport rolno-spożywczy UE do USA może spaść o ok. 23,5% (ok. 7 mld EUR rocznie),
skutki są silnie zróżnicowane sektorowo – największe straty dotyczą napojów, wina, oliwy z oliwek, produktów przetworzonych i wieprzowiny,
średnie unijne maskują głęboką podatność wyspecjalizowanych regionów i klastrów produkcyjnych,
cła działają jako „mnożnik presji”, nakładając się na istniejące problemy strukturalne (np. wysokie koszty energii, długie cykle produkcji)
MŚP są najbardziej narażone na utratę płynności i wymuszone wyjście z rynku.

Centralnym elementem raportu jest siedem studiów przypadków, które pokazują terytorialną koncentrację skutków:

sektor żywego bydła i wołowiny w UE (niska ekspozycja ogólna, lecz wysoka w wybranych regionach),
sektor wieprzowiny (niemal całkowity spadek eksportu do USA w scenariuszu modelowym),
Veneto – podatność sektora wina na wzrost ceł,
Champagne-Ardenne – wrażliwość producentów szampana w warunkach wysokiej zależności od rynku USA,
Zuid-Holland – sektor roślin, kwiatów i cebulek, silnie powiązany z popytem amerykańskim,
Andaluzja – sektor oliwy z oliwek i oliwek stołowych, dotknięty jednocześnie suszą i presją kosztową,
Nordrhein-Westfalen – sektor kakao i czekolady, obciążony wysokimi kosztami energii i konkurencją cenową.

Siedem studiów przypadków wskazuje, że przewidywane skutki amerykańskich ceł na produkty rolno-spożywcze dla eksportu tych produktów z UE są znaczące, a ich oddziaływanie może być dodatkowo wzmocnione przez istniejące słabe punkty strukturalne wynikające z charakteru procesu produkcyjnego lub specyfiki regionalnej. Analiza porównawcza siedmiu studiów przypadków pokazuje, że narażenie różni się zasadniczo w zależności od struktury handlu w poszczególnych sektorach. Studia przypadków potwierdzają, że zagregowana ekspozycja UE na amerykańskie cła na produkty rolno-spożywcze maskuje znaczną wrażliwość regionalną i sektorową. Orientacja eksportowa i specjalizacja produktowa są decydującymi czynnikami determinującymi wrażliwość na cła. Struktura sektorowa i wewnętrzna presja kosztowa wzmacniają skutki ceł, często silniej niż same wstrząsy handlowe. Raport pokazuje, że zmiany taryfowe powodują zarówno bezpośrednie straty eksportowe, jak i silne efekty substytucji, wynikające z dyskryminacji produktów UE przez konkurencyjnych dostawców. Dane wskazują, że wrażliwość regionalna i sektorowa silnie współdziała z lukami w polityce. W raporcie wielokrotnie podkreślono, że instrumenty na poziomie UE (WPR, OCM, fundusze spójności) wspierają przede wszystkim poprawę strukturalną, długoterminową konkurencyjność lub cele związane z klimatem i rozwojem obszarów wiejskich – a nie szybką rekompensatę za nagłe wstrząsy zewnętrzne.

Na tej podstawie przedstawiono zestaw rekomendacji dla poziomu unijnego, krajowego oraz lokalnego i regionalnego. Obejmują one m.in.:

Wzmocnienie zdolności UE do reagowania na zewnętrzne wstrząsy handlowe wpływające na regiony rolno-spożywcze
Dostosowanie instrumentów kryzysowych WPR tak, by lepiej uwzględniały zakłócenia rynkowe związane z handlem
Promowanie dywersyfikacji rynków poprzez dyplomację handlową i ukierunkowane działania promocyjne
Wspieranie działań na szczeblu krajowym mających na celu zwiększenie konkurencyjności i zdolności absorpcyjnych
Wzmocnienie usług promocji eksportu i inicjatyw w zakresie dyplomacji gospodarczej
Ułatwianie modernizacji produktów i przesuwania się w górę łańcucha wartości
Uwzględnianie kwestii ryzyka handlowego w strategiach rozwoju regionalnego i inteligentnej specjalizacji

Powiązane publikacje

Brak wyników

Skutki amerykańskich ceł na produkty rolno-spożywcze dla regionów UE

Jan Hagemejer

Artykuły tego autora:

Agnieszka Maj

Artykuły tego autora:

Jan Sadowski

Artykuły tego autora:

Karolina Zubel

Artykuły tego autora:

Powiązane publikacje

1 Zapisz się na wybrane listy mailingowe

Wysyłamy wiadomości w języku polskim i angielskim. Treści w obu językach różnią się. Możesz wybrać subskrypcję w jednym lub w obu językach.

2 Potwierdź e-mail i zaakceptuj klauzulę

Skutki amerykańskich ceł na produkty rolno-spożywcze dla regionów UE

Jan Hagemejer

Artykuły tego autora:

Agnieszka Maj

Artykuły tego autora:

Jan Sadowski

Artykuły tego autora:

Karolina Zubel

Artykuły tego autora:

Powiązane publikacje

Dostarczamy rzetelnej wiedzy. Zapisz się do naszego newslettera.

Newsletter CASE

1 Zapisz się na wybrane listy mailingowe

Wysyłamy wiadomości w języku polskim i angielskim. Treści w obu językach różnią się. Możesz wybrać subskrypcję w jednym lub w obu językach.

2 Potwierdź e-mail i zaakceptuj klauzulę