Przyszłość stosunków handlowych i inwestycyjnych UE z Mołdawią

Publikacje

25 wrz 2025

Handel i makro

Jan Hagemejer

Marek Dąbrowski

Pobierz publikację

udostępnij:

Jan Hagemejer

Prezes Zarządu
Dr hab. Jan Hagemejer zajmuje się przede wszystkim zagadnieniami dot. handlu międzynarodowego, jak również szeregiem zagadnień o charakterze makroekonomicznym i strukturalnym. Jest absolwentem studiów ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie również uzyskał doktorat i habilitację, a także studiów magisterskich na Uniwersytecie Purdue w USA.  Zanim dołączył do zespołu CASE, kierował Wydziałem Analiz Strukturalnych w Narodowym Banku Polskim, … <a href="https://case-research.eu/pl/publications/przyszlosc-stosunkow-handlowych-i-inwestycyjnych-ue-moldawia/">Continued</a>

Artykuły tego autora:
- Luka VAT w Europie. Edycja 2025
  Raport przedstawia zaktualizowaną analizę luki w przestrzeganiu przepisów VAT oraz luki politycznej VAT w państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także w wybranych krajach kandydujących i potencjalnych kandydujących do UE. Obejmuje on trendy z lat 2019–2023 i po raz pierwszy uwzględnia wybrane kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące. Analiza koncentruje się na rozbieżnościach pomiędzy teoretycznym całkowitym zobowiązaniem podatkowym z tytułu VAT (VAT Total Tax Liability, VTTL) a faktycznymi wpływami z VAT, dostarczając wiedzy na temat nieefektywności w zakresie przestrzegania przepisów podatkowych oraz strat dochodów wynikających z decyzji politycznych.
- Skrócenie i uproszczenie unijnych dochodzeń antydumpingowych i antysubsydyjnych w celu stosowania praktyk korzystnych dla MŚP
- Aktualizacja informacji na temat ekonomicznych, środowiskowych i regulacyjnych skutków części handlowej Umowy o Partnerstwie UE-Mercosur
Artykuły autora
Marek Dąbrowski
Specjalizacja:  Doświadczenie: Aktualne stanowiska: Poprzednie stanowiska: Podsumowanie: Dr Marek Dąbrowski jest Niestacjonarnym Naukowcem w Bruegel, Bruksela, współzałożycielem i Fellow w CASE – Center for Social and Economic Research w Warszawie, oraz Gościnnym Profesorem na Central European University w Wiedniu. Był współzałożycielem CASE (1991), byłym Przewodniczącym Rady Nadzorczej oraz Prezydentem Zarządu (1991-2011), Przewodniczącym Rady Nadzorczej CASE … <a href="https://case-research.eu/pl/publications/przyszlosc-stosunkow-handlowych-i-inwestycyjnych-ue-moldawia/">Continued</a>

Artykuły tego autora:
- Gospodarki Europy Wschodniej w obliczu globalnych i regionalnych wstrząsów
  Ten kompleksowy raport opublikowany w serii CASE Report analizuje wpływ gospodarczy tych kryzysów, koncentrując się na czterech kluczowych obszarach: stabilności makroekonomicznej, odporności sektora finansowego, handlu zagranicznym i inwestycjach oraz bezpieczeństwie energetycznym
- 172. Zeszyt mBank-CASE: Rosnące zadłużenie państw i jego ryzyka
  Na Zeszyt mBank-CASE Nr 172 „Rosnące zadłużenie państw i jego ryzyka” składają się dwa artykuły: „Rosnące zagrożenie niewypłacalnością długu publicznego i nowym globalnym kryzysem finansowym w epoce po pandemii COVID-19″ autorstwa Marka Dąbrowskiego oraz „Czy Polska wpadnie w pułapkę długu?” autorstwa Jakuba Karnowskiego i Andrzeja Rzońcy. Z „Wprowadzenia” do artykułu „Rosnące zagrożenie niewypłacalnością … Continued
- Czy euro zastąpi dolara na pozycji dominującej światowej waluty? Nieprędko, jeśli w ogóle
  Euro jest drugą, po dolarze, najważniejszą światową walutą. Jej międzynarodowe znaczenie nie zwiększa się jednak od czasu jej wprowadzenia w 1999 roku. Sketor prywatny chętniej korzysta z dolara niż z euro, ponieważ rynek finansowy aktywów zdenominowanych w dolarach jest większy i bardziej atrakcyjny; innymi ważnymi czynnikami są efekt sieciowy oraz inercja. Zwiększenie atrakcyjności euro wymaga, … Continued
Artykuły autora

Nowe opracowanie przygotowane na zlecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (INTA) Parlamentu Europejskiego analizuje ewolucję i perspektywy relacji gospodarczych między Unią Europejską a Republiką Mołdawii.

Raport pokazuje, jak Umowa Stowarzyszeniowa i pogłębiona i kompleksowa strefa wolnego handlu (DCFTA) od 2014 roku przyczyniły się do wyraźnej reorientacji mołdawskiej gospodarki w stronę UE. Do 2024 roku Unia odpowiadała już za 67% eksportu Mołdawii i 50% jej importu, a całkowita wartość wymiany handlowej sięgnęła 7,6 mld euro. UE jest również głównym inwestorem w Mołdawii – odpowiada za prawie 70% bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Autorzy podkreślają, że rosyjska agresja przeciwko Ukrainie ujawniła strategiczną wrażliwość Mołdawii – m.in. kryzysy energetyczne i utratę szlaków tranzytowych – ale jednocześnie przyspieszyła proces integracji europejskiej. Negocjacje akcesyjne rozpoczęły się w czerwcu 2024 r., a tzw. Plan Wzrostu dla Mołdawii (1,9 mld euro wsparcia w latach 2025–2027) wiąże wypłaty środków z reformami w obszarze praworządności, administracji publicznej, energii i infrastruktury.

Wnioski

Perspektywy rozwoju stosunków handlowych i inwestycyjnych UE–Mołdawia są generalnie pozytywne. Modernizacja DCFTA, Plan Wzrostu i proces akcesyjny sprzyjają głębszej integracji gospodarczej, większej odporności oraz szybszemu zbliżaniu się do unijnych standardów życia. Oczekuje się, że gospodarka Mołdawii będzie rosła szybciej, zdywersyfikuje eksport i przyciągnie inwestycje wyższej jakości.

Dla UE skuteczna integracja Mołdawii oznacza wzmocnienie wschodniego sąsiedztwa, pokazanie transformacyjnej siły rozszerzenia oraz przykład dla innych kandydatów. Proces ten będzie jednak wymagał konsekwentnych reform po stronie Mołdawii i stałego wsparcia ze strony UE. Pomimo wyzwań – od słabości ujawnionych przez wojnę na Ukrainie, po napięcia polityczne i problemy energetyczne – droga Mołdawii od partnerstwa do statusu kandydata to jeden z najbardziej udanych przykładów integracji europejskiej w regionie.

Rekomendacje

Autorzy sugerują, że Parlament Europejski i UE mogłyby:

Regularnie oceniać dynamikę handlu UE–Mołdawia i pogłębiać liberalizację handlową po 2027 r.
Wprowadzić półautomatyczne zwiększanie kontyngentów dla mołdawskich produktów rolno-spożywczych przy wysokim stopniu wykorzystania, z zachowaniem mechanizmów ochronnych dla producentów z UE.
Wspierać pilotażowe programy włączające Mołdawię do wybranych sektorów jednolitego rynku (np. komponenty przemysłowe, usługi ICT) jeszcze przed pełnym członkostwem.
Zabiegać o wcześniejsze włączenie Mołdawii do Cyfrowego Jednolitego Rynku, w tym do systemów tożsamości cyfrowej, współpracy w zakresie cyberbezpieczeństwa i zarządzania danymi.
Powiązać dalszą liberalizację handlu z wdrażaniem acquis UE, zwłaszcza w zakresie norm sanitarnych, fitosanitarnych i technicznych.
Zwiększyć pomoc techniczną i programy bliźniacze, aby wesprzeć mołdawskie instytucje i MŚP w dostosowaniu do standardów unijnych oraz w przygotowaniach do systemu NCTS i Konwencji o wspólnym tranzycie.

Powiązane publikacje

Brak wyników