Raport, „Division of powers Multi-level governance structures in the EU enlargement countries”, analizuje strukturę zarządzania wielopoziomowego w 10 państwach aspirujących do członkostwa w Unii Europejskiej — od Albanii przez Bośnię i Hercegowinę, Gruzję, Kosowo, Mołdawię, Czarnogórę, Macedonię Północną, Serbię, Turcję po Ukrainę — pod kątem podziału władzy i kompetencji wśród władz centralnych, regionalnych i lokalnych. Aktualny stan decentralizacji władzy przedstawiony został w podziale na 17 obszarów polityk publicznych (transport, zatrudnienie, kwestie społeczne, edukacja, szkolenia zawodowe, młodzież i sport, kultura, zdrowie publiczne, sieci transeuropejskie; spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna, środowisko i walka ze zmianami klimatu oraz energia, rolnictwo, rybołówstwo, imigracja i azyl, turystyka; oraz ochrona ludności)
Najważniejsze wnioski z raportu:
- Zróżnicowany poziom decentralizacji: poziom decentralizacji w krajach kandydujących i aspirujących różni się w zależności od lokalnej strategii i kontekstów politycznego, gospodarczego i społecznego. Kraje napotykają na podobne bariery strukturalne — w tym niski poziom autonomii finansowej samorządów oraz niejasny podział kompetencji.
- Znaczenie wielopoziomowego zarządzania: skuteczna decentralizacja zależy od jasnego przypisania ról między poziomami centralnym, regionalnym i lokalnym, i kooperacji między władzami na różnych poziomach.
- Kontekst integracji europejskiej: proces akcesyjny do UE stymuluje reformy instytucjonalne, zachęcając państwa do dostosowywania swoich struktur zarządzania do europejskich standardów.
- Potrzeba dialogu i koordynacji: formalne mechanizmy konsultacyjne oferowane przez Unię Europejską, jak np. rady konsultacyjne czy agencje wspierające samorządy, są niezbędne dla spójnego wdrażania decentralizacji w całym kraju.
