EconPol Forum 5/2023 Wrzesień Tom 24: Nieukończone Sprawy Jednolitego Rynku Europejskiego
Jednolity Rynek Europejski (JRE), kluczowy mechanizm integracji gospodarczej, od czasu swojego powstania w latach 80. XX wieku boryka się z rozmaitymi wyzwaniami. Pomimo prawie czterech dekad implementacji, architektura JRE pozostaje niekompletna. Chociaż poczyniono postępy w zakresie przemieszczania się towarów i kapitału, mobilność usług i osób w obrębie UE nadal napotyka na przeszkody.
Artykuł autorstwa prof. Marka Dąbrowskiego bada złożoność JRE, podkreślając konieczność patrzenia na niego holistycznie. Architektura integracji UE, obejmująca unie celne, wspólną walutę i wspólne polityki, znacząco wpływa na efektywność JRE. Niekompletność JRE jest pogłębiana przez rozbieżne krajowe regulacje, utrudniające płynny handel transgraniczny.
Ostatnie kryzysy, w tym pandemia COVID-19 i wydarzenia geopolityczne, wystawiły JRE na próbę. Zamknięcia wewnętrznych granic i zróżnicowane krajowe odpowiedzi podkreśliły znaczenie otwartych granic dla stabilności gospodarczej. Ponadto zewnętrzne naciski, takie jak rosyjska agresja przeciwko Ukrainie, doprowadziły do fragmentacji reakcji, podważając jedność JRE.
Aby wzmocnić JRE, decydenci polityczni muszą skoncentrować się na likwidacji transgranicznych barier, aktualizacji przepisów i wzmocnieniu mechanizmów egzekwowania. Wzmacnianie kompetencji UE w obszarze polityki społecznej i gospodarczej, utrzymanie otwartych polityk handlowych zewnętrznych oraz przeciwdziałanie krajowym tendencjom protekcjonistycznym są imperatywem. Ukończenie JRE i ochrona jego integralności wymagają kompleksowych, wspólnych wysiłków.
