System ochrony zdrowia jest przedmiotem ciągłych nacisków i trudności w ich łagodzeniu, a tym bardziej w ich eliminowaniu lub przynajmniej ograniczaniu. Zmiany są wprowadzane pod wpływem jednostronnej oceny politycznej, interesów różnych grup uczestników lub protestów kolejnych grup personelu medycznego. Nie ma profesjonalnej i w pełni udokumentowanej diagnozy systemu, sporządzonej przez niezależnych ekspertów, która mogłaby służyć jako podstawa kompleksowego planu reformy ochrony zdrowia, a nie pojedynczych, doraźnych zmian, które zakłócają i tak już bardzo kruchą równowagę systemu. Przemyślana reforma, odpowiednio rozłożona w czasie, tak aby w żadnym momencie nie powodowała negatywnych skutków dla zdrowia. Reforma uzgodniona między zainteresowanymi stronami i przyjęta ze zrozumieniem potrzeby zmian, tak aby była popierana przez społeczeństwo. Reforma, na którą będą przeznaczone fundusze, instytucje i zaangażowani profesjonaliści – liderzy w dziedzinie ochrony zdrowia. Reforma, która nie będzie krytykowana ani zmieniana wraz ze zmianą rządu. Taka reforma czeka na przedstawienie i debatę. Rozpoczynamy ten proces od wskazania i przedstawienia głównych problemów systemu. Na szczycie listy kwestii, którymi należy się pilnie zająć, umieszczamy problem niewystarczających zasobów, ale w powiązaniu z innymi działaniami, które są niezbędne do osiągnięcia większej skuteczności w realizacji celów zdrowotnych. Nie ma jednego cudownego sposobu na zrównoważenie i naprawę funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Wymaga to zarówno większego finansowania, odpowiedniej jakościowo i ilościowo kadry, jak i dobrych instytucji. Środki finansowe są warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym – jeśli brakuje kadry lub odpowiednich instytucji, a te kształtują się przez lata.
W niniejszej publikacji przedstawiamy cztery tematy, odpowiadające liście głównych kwestii, które należy pilnie rozwiązać. Rozpoczynamy od problemu dobrego zarządzania, czyli osiągnięcia zdecydowanej poprawy rozwiązań instytucjonalnych w zakresie ochrony zdrowia. Następnie poruszamy problem konieczności wzrostu nakładów finansowych, przy rozsądnej odpowiedzialności publicznej i indywidualnej. Silnie akcentujemy potrzebę rozwoju kadry medycznej i pomocniczej w Polsce, przedstawiając problemy zaniedbań i głębokiego niedoboru specjalistów, które obecnie paraliżują służbę zdrowia. Ostatni tekst, choć nie mniej ważny w grupie priorytetowych problemów ochrony zdrowia, dotyczy zdrowia publicznego i domaga się jego właściwej wyceny poprzez traktowanie opieki zdrowotnej nad społeczeństwem jako inwestycji w kapitał ludzki o mierzalnej i znaczącej stopie zwrotu.
