Jan Hagemejer w Money.pl o ostrożności w ochronie przemysłu UE

media

16 cze 2026

Jan Hagemejer

Pobierz publikację

udostępnij:

Jan Hagemejer

Prezes Zarządu, Dyrektor ds. Makroekonomii i Handlu
Dr hab. Jan Hagemejer zajmuje się przede wszystkim zagadnieniami dot. handlu międzynarodowego, jak również szeregiem zagadnień o charakterze makroekonomicznym i strukturalnym. Jest absolwentem studiów ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie również uzyskał doktorat i habilitację, a także studiów magisterskich na Uniwersytecie Purdue w USA.  Zanim dołączył do zespołu CASE, kierował Wydziałem Analiz Strukturalnych w Narodowym Banku Polskim, … <a href="https://case-research.eu/pl/media_post/jan-hagemejer-w-money-pl-o-ostroznosci-w-ochronie-przemyslu-ue/">Continued</a>

Media tego autora:
Media autorskie

W artykule „Nieudolna ochrona przemysłu może Europie bardziej zaszkodzić niż pomóc” opublikowanym w money.pl Jan Hagemejer, prezes CASE, analizuje rosnący import UE z Chin i pokazuje, dlaczego odpowiedź Europy nie powinna sprowadzać się do szerokiego protekcjonizmu.

Autor podkreśla, że sam deficyt handlowy z Chinami nie jest jeszcze problemem samym w sobie. Ważniejsze są procesy, które stoją za jego wzrostem: przekierowanie chińskiego eksportu po podwyżkach ceł w USA, nadmierne moce produkcyjne i zapasy w chińskim przemyśle, potencjalne manipulacje kursem walutowym, subsydia czy dumping. Nie wszystkie te zjawiska można jednak automatycznie uznać za nieuczciwą konkurencję, dlatego potrzebna jest analiza konkretnych produktów i sektorów.

Kluczowe znaczenie ma również struktura importu z Chin. Ponad 60 proc. unijnych zakupów stanowią dobra inwestycyjne i zaopatrzeniowe: maszyny, urządzenia, środki transportu, materiały i komponenty wykorzystywane przez europejskie przedsiębiorstwa. Oznacza to, że zbyt szerokie bariery handlowe mogłyby podnieść koszty produkcji w samej UE i uderzyć w firmy, które korzystają z chińskich elementów w swoich łańcuchach dostaw.

Jan Hagemejer wskazuje, że Europa powinna reagować na nieuczciwą konkurencję, ale w sposób celowany i proporcjonalny: przede wszystkim poprzez sprawne postępowania antydumpingowe i antysubsydyjne tam, gdzie są one uzasadnione. Ochrona przemysłu ma sens wtedy, gdy wspiera modernizację, innowacje i odbudowę przewag konkurencyjnych, a nie wtedy, gdy tworzy „cieplarniane warunki” i osłabia presję na produktywność.

Ważnym elementem tej debaty są także standardy unijne. UE może egzekwować normy bezpieczeństwa i zdrowia wobec importowanych towarów, a w obszarze polityki klimatycznej wykorzystywać instrumenty takie jak CBAM. Znacznie trudniejsze jest jednak uwzględnianie standardów pracy i praw człowieka – takie kryteria powinny być stosowane transparentnie i bez dyskryminacji.

Autor zwraca też uwagę na szerszy kontekst eksportowy. Ze względu na słabą demografię i powolny wzrost gospodarczy trudno oczekiwać dużego wzrostu popytu wewnątrz UE. Tymczasem w krajach rozwijających się rośnie klasa średnia, która może stać się coraz ważniejszym odbiorcą europejskich towarów. Dlatego Unia powinna rozszerzać sieć powiązań handlowych, m.in. poprzez umowy z Mercosurem, Indiami czy Indonezją, i ostrożnie układać relacje z dużymi gospodarkami rozwijającymi się, w tym z Chinami.

W debacie o ochronie przemysłu nie można też pomijać konsumentów. Jeżeli importowane towary spełniają odpowiednie normy jakości i bezpieczeństwa, ograniczanie konkurencji międzynarodowej zwykle prowadzi do wyższych cen i obniżenia dobrobytu kupujących.

Główna teza artykułu jest więc jasna: Europa powinna bronić się przed nieuczciwą konkurencją, ale nie może robić tego w sposób, który odcina własne firmy od potrzebnych komponentów, podnosi koszty produkcji, pogarsza relacje z przyszłymi rynkami zbytu i osłabia presję na innowacje.

W pewnym uproszczeniu, koncepcja rozwoju przemysłu w przypadku UE polegała przede wszystkim na tym, aby jak najwięcej produkcji przenieść do Azji Południowo-Wschodniej, potem do Europy Środkowo-Wschodniej, a wreszcie i na największą skalę do Chin. Przy tym pozostała część łańcucha produkcji – ta najważniejsza, odpowiedzialna za innowację, marketing i inne lukratywne aktywności – miała pozostać w UE. Problem polega na tym, że innowacje w przemyśle – zresztą nie tylko w UE, ale też w USA – nie następowały tak szybko jak powinny, a Chiny zbyt szybko dogoniły bardziej rozwinięte kraje w tym, w czym te drugie zamierzały się specjalizować. Charakterystycznym przykładem jest sektor motoryzacyjny, który przez lata walczył z elektryfikacją i inwestował głównie w to, aby produkować jak najbardziej efektywne samochody spalinowe, co przełożyło się na gigantyczny wzrost kosztów produkcji tychże i postępujący wzrost cen. Nagle okazało się, że zarówno w produkcji samochodów hybrydowych, jak i przede wszystkim elektrycznych, przemysł ten traci przewagi.

Jan Hagemejer

Prezes Zarządu, Dyrektor ds. Makroekonomii i Handlu w CASE

Przeczytaj artykuł

Powiązane media

Brak wyników

Jan Hagemejer w Money.pl o ostrożności w ochronie przemysłu UE

Jan Hagemejer

Media tego autora:

Powiązane media

1 Zapisz się na wybrane listy mailingowe

Wysyłamy wiadomości w języku polskim i angielskim. Treści w obu językach różnią się. Możesz wybrać subskrypcję w jednym lub w obu językach.

2 Potwierdź e-mail i zaakceptuj klauzulę

Jan Hagemejer w Money.pl o ostrożności w ochronie przemysłu UE

Jan Hagemejer

Media tego autora:

Powiązane media

Dostarczamy rzetelnej wiedzy. Zapisz się do naszego newslettera.

Newsletter CASE

1 Zapisz się na wybrane listy mailingowe

Wysyłamy wiadomości w języku polskim i angielskim. Treści w obu językach różnią się. Możesz wybrać subskrypcję w jednym lub w obu językach.

2 Potwierdź e-mail i zaakceptuj klauzulę