W nowym artykule autorstwa Jana Bazylego Klakli, dyrektora ds. migracji, polityki społecznej i współpracy rozwojowej w CASE, oraz Macieja Juzaszka, opublikowanym w czasopiśmie „Higher Education”, przeanalizowano, w jaki sposób dynamika relacji władzy, struktury instytucjonalne i procesy socjalizacji kształtują doświadczenia doktorantów w Polsce.
Autorzy twierdzą, że relacje między doktorantami a ich środowiskiem akademickim rzadko są neutralne. Kształtują je natomiast relacje władzy, autorytet instytucjonalny oraz konwencje dyscyplinarne. W swojej analizie badają zarówno ciągłość, jak i zmiany w sposobie organizacji zależności, autonomii i odpowiedzialności w kształceniu doktorantów przed reformą z 2018 roku i po niej.
W badaniu poruszono kluczowe pytania, w tym:
• W jaki sposób praktyki nadzorcze zapewniają równowagę między autonomią a wsparciem?
• Jak struktury instytucjonalne wpływają na poczucie przynależności doktorantów?
• Czy te dynamiki podważają istniejące hierarchie akademickie, czy też je utrwalają?
• W jaki sposób relacje na wydziale oraz relacje między rówieśnikami kształtują procesy włączenia i wykluczenia w społecznościach akademickich?
Aby przedstawić swoje wyniki, autorzy wprowadzają trzy sugestywne metafory analityczne:
Smycz – oddająca napięcie między kontrolą promotora a autonomią doktoranta.
Pułapka – ilustrująca warunki włączenia i wykluczenia w społecznościach akademickich.
Labirynt – odzwierciedlający biurokratyczne i hierarchiczne ograniczenia, które kształtują ścieżki kariery doktorantów.